Rozwody i radzenie sobie z pozwami

Trójmiasto (Gdańsk, Gdynia, Sopot)

 

W poniższym artykule dowiesz się wszystkiego, co powinieneś wiedzieć o prawie rodzinnym i rozwodach. Najczęściej zadawane pytania zagadnienia związane z rozwodami.

Spis treści:
1. Kiedy sąd orzeknie rozwód?
2. Ile kosztuje opłacenie pozwu rozwodowego?
3. Do jakiego sądu składa się pozew rozwodowy?
4. Czy wyrok rozwodowy musi zawierać rozstrzygnięcie w przedmiocie alimentów, jeśli alimenty zostały zasądzone już wcześniej innym wyrokiem?
5. Czy sąd w wyroku rozwodowym zawsze rozstrzyga o kontaktach rodziców z dzieckiem?

Kilka słów o kancelarii radców prawnych

Radcowie prawni Paweł KasprzykKarol Waliszewski są członkami Okręgowej Izby Radców Prawnych w Gdańsku.

Prowadzona przez nas Kancelaria zajmuje się obsługą prawną przedsiębiorców oraz osób fizycznych. W swojej działalności kierujemy się zasadami profesjonalizmu, rzetelności, poufności oraz kompleksowym podejściem do powierzonych zleceń.

1. Kiedy sąd orzeknie rozwód?


Przesłanki rozwodu zostały określone w art. 56 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Stanowi on, że jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód.

Na czym polega zupełny i trwały rozkład pożycia?

Rozkład pożycia jest trwały jeżeli ustały wszystkie więzi łączące małżonków, zupełny jeżeli więzi te ustały na tyle dawno, że wedle zasad doświadczenia życiowego powrót małżonków do wspólnego pożycia nie nastąpi (por. wyrok SA w Katowicach z dnia 12 marca 2010 r., I ACa 51/10).

Zupełność rozkładu pożycia i jego trwałość muszą występować łącznie.

Przyjmuje się, że między małżonkami musi dojść do ustania więzi duchowej (emocjonalnej), fizycznej oraz gospodarczej.

Ustanie więzi duchowej wiąże się z brakiem wzajemnego wsparcia między małżonkami, miłości, szacunku oraz akceptacji.

Wygaśnięcie więzi fizycznej oznacza ustanie współżycia seksualnego.  Ustanie więzi gospodarczej (ekonomicznej) występuje co do zasady wtedy, gdy małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego lub nie zamieszkują razem.

Przeczytaj artykuł: Zdrada jako przyczyna rozwodu

Jednakże mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Przykładowo, orzeczenie przez Sąd rozwodu może okazać się sprzeczne z zasadami współżycia społecznego wówczas, gdy jeden z małżonków jest nieuleczalnie chory, wymaga wsparcia materialnego i moralnego ze strony drugiego małżonka.

Rozwód nie jest również dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Pozew o rozwód w Gdańsku?

tel. + 48 58 380 86 86,  kom. + 48 504 920 922

2. Ile kosztuje opłacenie pozwu rozwodowego?


Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych od pozwu o rozwód pobiera się opłatę stałą w kwocie 600 zł.

Dowód uiszczenia tej opłaty np. przelewem na rachunek bankowy sądu, powód winien załączyć do pozwu.

Zwrot tej opłaty jest zasądzany w wyroku rozwodowym od pozwanego na rzecz powoda, jeżeli powód wygra sprawę (np. żądał orzeczenia rozwodu z winy małżonka, a sąd przychylił się do tego wniosku).

Wymaga jednak przywołania art. 79 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie, która złożyła pozew o rozwód połowę uiszczonej opłaty tj. 300 zł, jeżeli Sąd na zgodny wniosek stron rozwiązał małżeństwo bez orzekania o winie.

Jeżeli osoba składająca pozew o rozwód znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej, wówczas może wnioskować do sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych – opłaty od pozwu, wykazując te nadzwyczajne okoliczności.

Nadto, powinna wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, który może być składową pozwu rozwodowego, złożyć „Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania”.

Oświadczenie to składa się na specjalnym formularzu, który dostępny jest między innymi na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, zawiera on szereg informacji dotyczących wnioskodawcy – stan rodziny, źródła dochodów, wydatki itd.

Sąd zapoznaje się w pierwszej kolejności z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych – opłaty od pozwu oraz ww. oświadczeniem, a następnie wydaje postanowienie w przedmiocie zwolnienia od opłaty.

Może powoda zwolnić od całej opłaty albo części opłaty od pozwu rozwodowego, bądź wniosek oddalić.

Jeżeli wniosek uwzględni jedynie w części bądź oddali, wówczas wzywa powoda do uiszczenia brakującej części opłaty od pozwu albo jej całości.

3. Do jakiego sądu składa się pozew rozwodowy? 


Postępowanie rozwodowe prowadzone jest przez sąd okręgowy w trybie procesowym jako postępowanie odrębne (art. 425–446 k.p.c.).

Zatem w postępowaniu rozwodowym występują pewne odrębności w stosunku do typowego procesu, dotyczą one np. pełnomocnictwa czy możliwości przesłuchania w charakterze świadków dzieci stron.

Jak z powyższego wynika, spraw rozwodowych nie prowadzą sądy rejonowe.

Nasuwa się kolejne pytanie, do którego sądu okręgowego winno złożyć się pozew rozwodowy?

Powództwo o rozwód wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce wspólne miejsce zamieszkania, jeżeli choć jeden z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu.

Jeżeli powyższa podstawa właściwości nie zachodzi, to wówczas wyłącznie właściwym jest sąd miejsca zamieszkania pozywanego małżonka, a jeżeli i tej podstawy nie ma, to sąd miejsca zamieszkania powoda.

4. Czy wyrok rozwodowy musi zawierać rozstrzygnięcie w przedmiocie alimentów, jeśli alimenty zostały zasądzone już wcześniej innym wyrokiem?


Czasami, mimo wystąpienia przesłanek rozwodu, z różnych przyczyn żaden z małżonków nie decyduje się na wniesienie pozwu rozwodowego.

Często w takiej sytuacji, mimo braku rozwodu, małżonek opiekujący się faktycznie wspólnym dzieckiem jest zmuszony wystąpić w imieniu małoletniego o zasądzenie mu alimentów od drugiego z rodziców.

Jeśli sąd rozpoznający sprawę o alimenty uzna, że jeden z rodziców powinien łożyć na utrzymanie dziecka wyda wyrok, w którym określi wysokość alimentów i sposób ich wypłaty.

Szczegóły rozstrzygnięcia sądu będą uzależnione od okoliczności ujawnionych w toku postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższy przypadek powstaje pytanie, co stanie się, jeśli w pewnym czasie po ogłoszeniu wyroku w przedmiocie alimentów któryś z małżonków zdecyduje się wnieść pozew rozwodowy.

Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga m.in. w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Czy wobec takiej treści przepisu uznać należy, że sąd zawsze powinien na nowo orzekać o alimentach, nawet wtedy, kiedy żądanie w zakresie alimentów nie różni się od świadczenia określonego w wyroku alimentacyjnym.

Przyjmuje się, że jeśli nie nastąpiła zmiana stosunków, a więc nie ma potrzeby modyfikacji zasądzonych alimentów sąd orzekający rozwód jest związany prawomocnym wyrokiem wydanym w przedmiocie alimentów.

Jeśli więc nie doszło do zmiany stosunków, sąd rozwodowy stwierdza w sentencji wyroku, że koszty utrzymania małoletniego dziecka stron powinny być pokrywane wg zasad określonych w wyroku, który wprost powinien wskazać.

Jeśli jednak zmieniły się stosunki np. wzrosły potrzeby dziecka albo zmniejszyły się możliwości zarobkowe zobowiązanego rodzica, sąd rozwodowy, w zależności od okoliczności, może zasądzone już wcześniej alimenty podwyższyć, albo obniżyć.

5. Czy sąd w wyroku rozwodowym zawsze rozstrzyga o kontaktach rodziców z dzieckiem?


Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga m.in. o kontaktach z dzieckiem, przy czym wydając rozstrzygnięcie uwzględnia pisemne porozumienie małżonków.

Małżonkowie mogą jednak nie chcieć zawierać porozumienia pisemnego.

Mogą bowiem dojść do wniosku, że nie ma potrzeby regulacji w zakresie kontaktów, chociażby dlatego, że nie przewidują, aby na tym tle powstał między nimi spór.

Jeśli więc małżonkowie nie chcą sporządzać pisemnego porozumienia i jednocześnie nie ma między nimi nieporozumień, co do kontaktów z ich dziećmi, albo chcą ustalić pomiędzy sobą reguły dotyczące kontaktów już po wyroku rozwodowym, to powinni skorzystać z możliwości jaką daje im przepis art. 58 § 1b Kodeksu.

Stosownie do jego treści, na zgodny wniosek stron, sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

W takiej sytuacji małżonkowie powinni w trakcie postępowania rozwodowego złożyć wniosek o to, aby sąd nie orzekał o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

Strony postępowania rozwodowego mogą umieścić taki wniosek już w pierwszych pismach procesowych, a więc odpowiednio w pozwie oraz odpowiedzi na pozew, albo zgłosić go w formie ustnej na rozprawie.

Radca Prawny Paweł Kasprzyk

Dowiedzieć się więcej o rozwodach

Odwiedź naszą kancelarię w Gdańsku.

tel. + 48 58 380 86 86,  kom. + 48 504 920 922