W jakich terminach przedawniają się roszczenia odszkodowawcze?

To pytanie pojawia się wielokrotnie podczas rozmów z osobami, które w wypadkach doznały poważnych obrażeń ciała bądź straciły bliską osobę.

Zgodnie z ogólną zasadą, roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulegają przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten nie może być jednak dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Upraszczając więc, najczęściej termin ten liczony jest od dnia wypadku, bowiem wtedy poszkodowany uzyskuje wiedzę na temat szkody i osoby, która ją spowodowała.

A co jeśli szkoda jest skutkiem przestępstwa? Jaki wówczas jest termin na dochodzenie roszczeń odszkodowawczych?

W takich przypadkach termin przedawnienia roszczeń ulega znaczącemu wydłużeniu – do lat dwudziestu, a liczony jest od dnia popełnienia przestępstwa, bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jeżeli chodzi o szkody na osobie, to bieg przedawnienia nie może się skończyć przed upływem lat trzech od dnia w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.

Chciałbym jeszcze zwrócić uwagę na kwestię przedawnienia roszczeń osoby małoletniej. Przedawnienie roszczeń takiej osoby o naprawienie szkody na osobie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch lat od uzyskania przez nią pełnoletności. Bez znaczenia jest tu okoliczność czy szkoda jest wynikiem przestępstwa czy też nie.

I jeszcze jedna bardzo ważna uwaga, do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ma również zastosowanie znowelizowany z dniem 9 lipca 2018 r. przepis art. 118 Kodeksu cywilnego – koniec terminu przedawnienia w tego typu roszczeniach, również przypadać będzie na ostatni dzień roku kalendarzowego, w którym dochodzi do ich przedawnienia.

Na koniec ostatnia już rzecz, jak przerwać bieg przedawnienia?

Odpowiedź znajdziemy w art. 123 Kodeksu cywilnego, który stanowi:

 

Bieg przedawnienia przerywa się:

1)przez  każdą czynność  przed sądem lub  innym organem powołanym  do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu  dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
2)przez  uznanie roszczenia  przez osobę, przeciwko  której roszczenie przysługuje;
3)przez wszczęcie mediacji.

 

Zatem skuteczne skierowanie do sądu pozwu czy nawet wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, uznanie przez sprawcę szkody roszczenia, czy wszczęcie mediacji powoduje, że bieg terminu przedawnienia ulega przerwaniu.

 

Dla terminu przedawnienia roszczeń wobec zakładu ubezpieczeń, bardzo ważna jest regulacja zawarta w art. 819 § 4 Kodeksu cywilnego, o której też warto pamiętać. Zgodnie z nią, bieg przedawnienia roszczeń o świadczenie przerywa się także przez zgłoszenie zakładowi ubezpieczeń tego roszczenia lub przez zgłoszenie zdarzenia objętego ubezpieczeniem. W tego typu sprawach, bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia, w którym roszczący otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia. Kolejne składane do ubezpieczyciela odwołania nie przerywają już jednak biegu terminu przedawnienia.

 

Radca Prawny Paweł Kasprzyk

Comments are closed.