Odszkodowania (Poradnik 2017)

Trójmiasto (Gdańsk, Gdynia, Sopot)

 

Specjalizujemy się w obsłudze roszczeń odszkodowawczych, w czym mamy bogate, potwierdzone sukcesami doświadczenie. Osobom poszkodowanym np. w wypadkach drogowych, czy wypadkach przy pracy oraz ich bliskim udzielamy nie tylko pomocy prawnej, ale również szeroko rozumianego wsparcia.

W poniższym artykule dowiesz się między innymi o odszkodowaniach powypadkowych, komunikacyjnych i ich odzyskiwaniu.

Spis treści:
1. Na czym polega przyczynienie się poszkodowanego do zaistnienia szkody?
2. Czego może żądać osoba, która w wypadku komunikacyjnym straciła bliską osobę?
3. Kto może starać się o zadośćuczynienie za krzywdę doznana na skutek śmierci osoby bliskiej?

Kancelaria prowadzi sprawy związane ze skutkami:

  • wypadków w ruchu drogowych,
  • katastrof w ruchu kolejowym i innych,
  • wypadków w miejscu pracy,
  • błędów lekarskich

oraz inne związane z dochodzeniem roszczeń odszkodowawczych.

Występujemy w sprawach o:

  • zadośćuczynienie kompensujące krzywdę doznaną na skutek wypadku, w tym krzywdę doznaną na skutek śmierci osoby bliskiej,
  • zwrot kosztów leczenia,
  • zwrot utraconego zarobku,
  • zwrot kosztów opieki nad poszkodowanym,
  • rentę,
  • odszkodowanie za szkodę w pojeździe.

Zakres obsługi prawnej gdańskiej kancelarii obejmuje reprezentację klienta podczas postępowania polubownego (likwidacyjnego) oraz profesjonalne zastępstwo procesowe w ewentualnym postępowaniu sądowym.

1. Na czym polega przyczynienie się poszkodowanego do zaistnienia szkody?

Zgodnie z treścią art. 362 Kodeksu cywilnego, jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosowanie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.

 

Istota problemu sprowadza się do określenia, czy i w jakim stopniu poszkodowany swoim zachowaniem miał wpływ na powstanie i rozmiar szkody.

Oceny dokonuje się biorąc pod uwagę obiektywne kryteria tj. obowiązujące przepisy prawa (np. ustawy prawo o ruchu drogowym), zasady doświadczenia życiowego, logikę.

Kierując się tymi kryteriami należy ustalić, czy gdyby zachowanie poszkodowanego było prawidłowe, doznana przez niego szkoda wystąpiłaby w takim samym rozmiarze.

Przesłanką przyjęcia przyczynienia poszkodowanego jest zatem istnienie normalnego, adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy jego zachowaniem a zaistniałą szkodą.

Ustalenie, że w konkretnym przypadku doszło do przyczynienia się poszkodowanego do zaistnienia szkody nie oznacza, że poszkodowanemu w ogóle nie należy się odszkodowanie (w takiej sytuacji poszkodowany musiałby zostać uznany za wyłącznie winnego powstaniu szkody). Przyczynienie określane jest bowiem procentowo, a przyznane odszkodowanie zostaje z reguły zmniejszone odpowiednio o ten procent.

W polskim prawie nie ma katalogu okoliczności, które uzasadniają przyjęcie przyczynienia, tym samym brak jest rozwiązań wskazujących, o jaki procent należy obniżyć odszkodowanie w przypadku wystąpienia określonego zachowania poszkodowanego.

Pewne tendencje w tym zakresie można jednak zaobserwować w orzecznictwie.

Najczęściej uwzględnianymi okolicznościami przyczynienia jest podróżowanie z niezapiętymi pasami bezpieczeństwa, które uzasadnia obniżenie odszkodowania nawet o 50% (Sąd Apelacyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 23 listopada 2006 r., I ACa 678/06 zaaprobował przyczynienie w wysokości 50%).

Niewątpliwie brak zapiętych pasów bezpieczeństwa jest powszechnie uznawany za istotne przyczynienie się do zwiększenia szkody przez poszkodowanego.

Ustalenie, jednakże stopnia przyczynienia w przypadku braku zapiętych pasów bezpieczeństwa zależy od okoliczności danej sprawy, dlatego może być różnie przyjmowany w poszczególnych sprawach.

Innymi eksponowanymi w orzecznictwie sądów okolicznościami są przekroczenie dozwolonej prędkości, jazda z nietrzeźwym kierowcą, czy podróżowanie z kierowcą nieposiadającym uprawnień (uzasadniające nawet 50% przyczynienia do powstania szkody- por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 r., III CSK 154/08).

Podstawą przyjęcia przyczynienia mogą być również takie zachowania, jak brak włączonych świateł w pojeździe, wtargnięcie na jezdnię przez pieszego, przejazd rowerem na czerwonym świetle, brak oświetlenia w rowerze, brak kasku ochronnego w przypadku rowerzysty, przechodzenie przez jezdnię w niedozwolonym miejscu, czy brawurowe zachowania uczestników ruchu drogowego.

Fakt ustalenia przyczynienia, jak i jego procentowa wysokość każdorazowo zależy od okoliczności faktycznych sprawy, na które składają się m.in. stopień winy obu stron, wiek poszkodowanego, stopień obiektywnego naruszenia obowiązujących reguł przez poszkodowanego, cechy i warunki osobiste obu stron, czy szczególne okoliczności danego wypadku.

2. Czego może żądać osoba, która w wypadku komunikacyjnym straciła bliską osobę?

Osobom, które na skutek wypadku komunikacyjnego straciły najbliższego członka rodziny przysługuje szereg roszczeń od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody.

Z reguły podmiotem tym jest zakład ubezpieczeń, w którym sprawca wypadku komunikacyjnego miał wykupioną polisę OC.

Poniżej przedstawiamy świadczenia, o które może występować osoba, która w wypadku komunikacyjnym straciła członka rodziny.

 

Zwrot kosztów leczenia oraz pogrzebu

W przypadku szkody majątkowej wynikającej ze śmierci osoby poszkodowanej, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu, temu kto je faktycznie poniósł, niezależnie od otrzymania zasiłku pogrzebowego z ZUS czy KRUS (art. 446 § 1 k.c.). Chodzi o zwrot kosztów, które zwyczajowo ponosi się na pochówek zmarłego (np. za posługę księdza, ceremonię pogrzebową, odzież żałobną, kwiaty, trumnę czy postawienie nagrobka).

Renty

Jeżeli na zmarłym ciążył ustawowy obowiązek alimentacyjny wobec innej osoby (np. rodzic zobowiązany był do utrzymywania swoich dzieci), osoba ta może domagać się renty obliczonej stosownie do swoich potrzeb oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania stosunku alimentacyjnego - tzw. renta obligatoryjna.

Świadczenie w postaci renty przysługuje także innym osobom bliskim, którym zmarły dobrowolnie (nie był do tego zobowiązany przepisami prawa) i stale dostarczał środków utrzymania, jeśli za przyznaniem takiego świadczenia przemawiają w danym przypadku zasady współżycia społecznego - tzw. renta fakultatywna (art. 446 § 2 k.c.).

Stosowane odszkodowanie

Jeżeli dodatkowo w związku ze śmiercią poszkodowanego, znacznemu pogorszeniu uległa sytuacja życiowa jego osoby bliskiej, osoba ta może żądać stosownego odszkodowania, rekompensującego utratę m. in. wsparcia finansowego od zmarłego, pogorszenia perspektyw (art. 446 § 3 k.c.). Obecnie sądy „znaczne pogorszenie sytuacji życiowej” sprowadzają
w większości do pogorszenia sytuacji finansowej czy dochodowej. W mniejszym stopniu zwracają uwagę na utratę pomocy ze strony zmarłego np. w codziennych czynnościach, sprzątaniu, gotowaniu czy przygotowaniu opału na zimę.

Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę

Z tytułu śmierci osoby bliskiej przysługuje najbliższym członkom rodziny (małżonkowi, rodzicom, rodzeństwu, dzieciom – także adoptowanym, dziadkom, a nawet osobie pozostającej ze zmarłym w nieformalnym związku) zadośćuczynienie za krzywdę w związku ze stratą osoby bliskiej. Należne świadczenie ma na celu złagodzenie poczucia krzywdy, żalu i cierpienia po śmierci osoby bliskiej (art. 446 § 4 k.c.).

 

Przedstawione powyżej roszczenia „dopasowuje” się do sytuacji poszczególnych osób z rodziny zmarłego, uwzględniając m. in. sytuację rodzinną oraz majątkową osób pośrednio poszkodowanych.
Z reguły każdemu członkowi najbliższej rodziny tragicznie zmarłego przysługuje zadośćuczynienie za doznaną krzywdę.

3. Kto może starać się o zadośćuczynienie za krzywdę doznaną na skutek śmierci osoby bliskiej?

Zgodnie z treścią art. 446 § 4 Kodeksu cywilnego najbliższym członkom rodziny zmarłego należy się odpowiednia suma tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Jak wynika z powyższego, ustawodawca nie wskazał konkretnie kto może ubiegać się o przyznanie mu zadośćuczynienia za krzywdę doznaną na skutek śmierci bliskiej osoby np. w wypadku komunikacyjnym.

Oczywiście chodzi o takie sytuacje, w których za śmierć członka rodziny ponosi odpowiedzialność inna osoba.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż o takie świadczenie, co do zasady, mogą wnioskować członkowie rodziny zmarłego.

Zatem niewątpliwym jest, że są to np. rodzice osoby poszkodowanej, rodzeństwo, żona, mąż, dzieci czy dziadkowie bądź wnuki.

W każdym przypadku badany jest stopień bliskości, relacje jakie panowały między zmarłym a roszczącym.

Sąd rozpoznający sprawę skupia się na ustaleniu stopnia pokrewieństwa oraz bliskości jaka występowała między zmarłym a członkami jego rodziny.

Podany wyżej katalog nie jest katalogiem zamkniętym, o zadośćuczynienie może wystąpić również wujek czy ciotka (np. po śmierci swojego chrześniaka).

Tego typu przypadki są oczywiście dużo rzadsze, sąd wówczas bardzo dokładnie bada relacje, jakie występowały między tymi osobami. Niewątpliwym jest bowiem, że czym bliższe pokrewieństwo oraz relacje, tym większa szansa na uzyskanie zadośćuczynienia.

W praktyce orzeczniczej pojawił się problem statutu konkubenta, konkubiny.

Obecnie coraz więcej osób nie zawiera związków małżeńskich, żyjąc w tzw. związkach partnerskich (konkubenckich), niejednokrotnie przez długie lata.

Czy w takiej sytuacji, jeżeli jeden z konkubentów zginął np.
w wypadku samochodowym, drugi może starać się o zadośćuczynienie?

Formalnie takie osoby nie są w końcu rodziną (mężem, żoną).

Sądy wielokrotnie uznawały, że takiej osobie należy się zadośćuczynienie za śmierć partnera.

Jednakże trzeba zaznaczyć, że nie jest to praktyka powszechna i nadal zdarzają się orzeczenia, w których sąd oddal roszczenia konkubenta.

Gotowy dowiedzieć się więcej?

tel. + 48 58 380 86 86,  kom. + 48 504 920 922